Ulga na start i mały ZUS: ile zapłacisz przez pierwsze 30 miesięcy

Przez pierwsze 6 pełnych miesięcy kalendarzowych działalności korzystasz z ulgi na start: nie płacisz składek społecznych, tylko składkę zdrowotną. Przez kolejne 24 miesiące płacisz mały ZUS (w 2026 r. 456,18 zł miesięcznie z dobrowolnym chorobowym) plus zdrowotną. Pełny ZUS (w 2026 r. 1 926,76 zł) płacisz dopiero od 31. pełnego miesiąca, a jeśli zaczynasz w trakcie miesiąca, ten niepełny miesiąc dostajesz w uldze dodatkowo.

Stan prawny na 11 listopada 2026 r. Źródło: zus.pl. Kwoty z 2026 r. Od stycznia 2027 r. się zmienią.

Jak długo trwa ulga na start i mały ZUS?

Ulga na start obowiązuje od dnia rozpoczęcia działalności przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych. Jeśli zaczynasz w trakcie miesiąca, ten niepełny miesiąc też jest objęty ulgą, ale nie wlicza się do sześciu.
Mały ZUS (składki preferencyjne) trwa 24 pełne miesiące kalendarzowe i zaczyna się w miesiącu po zakończeniu ulgi na start.
Potem płacisz pełny ZUS albo, jeśli spełniasz warunki, Mały ZUS Plus, czyli składki zależne od dochodu.

Przykład: zakładasz firmę 16 listopada 2026 r. Daty policzone w naszym kalkulatorze ulgi na start i małego ZUS:

Okres	Od	Do	Składki społeczne miesięcznie (stawki 2026)
Ulga na start	16.11.2026	31.05.2027	0 zł
Mały ZUS	1.06.2027	31.05.2029	456,18 zł
Pełny ZUS	1.06.2029	–	1 926,76 zł

Listopad 2026 r. to miesiąc niepełny: jesteś w uldze, ale sześć miesięcy liczysz od grudnia. Gdybyś zaczął 1 grudnia 2026 r., ulga skończyłaby się tego samego dnia, 31 maja 2027 r. Start 16 listopada daje Ci więc dodatkowe pół miesiąca bez składek społecznych.

Ile zapłacisz w każdym okresie?

Składki społeczne zależą od etapu, a składkę zdrowotną płacisz zawsze, także w uldze na start. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania (2026 r.):

skala podatkowa: 9 % dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie,
podatek liniowy: 4,9 % dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie,
ryczałt: stała kwota zależna od rocznego przychodu: 498,35 zł (do 60 000 zł), 830,58 zł (do 300 000 zł) albo 1 495,04 zł (powyżej 300 000 zł).

Przykład z liczbami. Założenia: skala podatkowa, przychód 8 000 zł miesięcznie, koszty 1 000 zł, równe miesiące przez cały rok, bez ulg rodzinnych i bez wspólnego rozliczenia. Podatek to średnia miesięczna z rozliczenia rocznego.

	Ulga na start	Mały ZUS	Pełny ZUS
Składki społeczne	0,00 zł	456,18 zł	1 926,76 zł
Składka zdrowotna	630,00 zł	588,94 zł	456,59 zł
Podatek PIT (średnio)	540,00 zł	485,26 zł	308,79 zł
Zostaje na rękę	5 830,00 zł	5 469,62 zł	4 307,86 zł

Różnica między ulgą na start a pełnym ZUS-em to 1 522,14 zł miesięcznie, a nie całe 1 926,76 zł. Składki społeczne obniżają dochód, więc przy wyższych składkach płacisz mniejszy podatek i mniejszą zdrowotną.

Ile to daje przez 30 miesięcy? Przy stawkach z 2026 r. przez 6 miesięcy ulgi i 24 miesiące małego ZUS zapłacisz 10 948,32 zł składek społecznych. Na pełnym ZUS-ie przez 30 miesięcy byłoby to 57 802,80 zł. Różnica: 46 854,48 zł. To rachunek orientacyjny, bo kwoty składek rosną co roku, a niższe składki oznaczają wyższy podatek i zdrowotną.

Kto może skorzystać z ulgi na start i małego ZUS?

Obie ulgi mają te same dwa warunki:

W ciągu ostatnich 60 miesięcy przed startem nie prowadziłeś działalności gospodarczej.
Nie pracujesz dla byłego pracodawcy w tym samym zakresie, co na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym. Jeśli np. do grudnia byłeś programistą na etacie, a od stycznia robisz to samo dla tej samej firmy na fakturę, ulgi nie przysługują.

Jeśli równolegle pracujesz na etacie i zarabiasz tam co najmniej płacę minimalną (w 2026 r. 4 806 zł brutto), z działalności i tak nie musisz płacić składek społecznych. Płacisz tylko zdrowotną, więc ulga na start niewiele dla Ciebie zmienia.

Co tracisz, płacąc niższe składki?

W uldze na start nie masz ubezpieczenia chorobowego. Z działalności nie dostaniesz zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego. Nie odkładasz też składek na emeryturę.
Na małym ZUS-ie składki liczone są od niskiej podstawy. Zasiłki i przyszła emerytura z tego okresu będą niskie. Chorobowe jest dobrowolne, a prawo do zasiłku masz zwykle po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia.
Z ulgi na start możesz zrezygnować w każdej chwili. Wtedy od razu przechodzisz na mały ZUS i zaczynasz liczyć 24 miesiące.

Jeśli w najbliższych miesiącach planujesz dziecko albo dłuższe leczenie, policz, czy ulga na start na pewno się opłaca. Kilka miesięcy bez składek może oznaczać brak zasiłku wtedy, gdy będzie najbardziej potrzebny.

Co zrobić, gdy ulga się kończy?

Po uldze na start: w ciągu 7 dni zgłoś się w ZUS do ubezpieczeń społecznych ze składkami preferencyjnymi (formularz ZUS ZUA) i wyrejestruj się z samego ubezpieczenia zdrowotnego (ZUS ZWUA). ZUS nie zrobi tego za Ciebie.
Po małym ZUS-ie: przechodzisz na pełne składki. Jeśli masz niewielkie przychody, sprawdź Mały ZUS Plus: składki liczone od dochodu, przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy prowadzenia firmy.
Co roku w styczniu: sprawdź nowe kwoty. Składki rosną razem z płacą minimalną i prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem.

Najczęstsze pytania

Czy w czasie ulgi na start płacę składkę zdrowotną?

Tak. Ulga na start zwalnia tylko ze składek społecznych. Zdrowotną płacisz od pierwszego dnia działalności.

Czy w uldze na start mogę opłacać chorobowe?

Nie. W uldze nie podlegasz ubezpieczeniom społecznym, więc nie możesz opłacać samego chorobowego. Jeśli chcesz mieć prawo do zasiłku, zrezygnuj z ulgi i przejdź na mały ZUS.

Lepiej zacząć 1. dnia miesiąca czy w trakcie?

Start w trakcie miesiąca nie skraca ulgi, bo niepełny miesiąc dostajesz dodatkowo. Datę wybierz jednak według tego, kiedy faktycznie zaczynasz pracę, a nie tylko pod ulgę.

Czy mały ZUS przysługuje, gdy pracuję dla byłego pracodawcy?

Nie, jeśli wykonujesz dla niego to samo, co na etacie w bieżącym lub poprzednim roku. Wtedy od początku płacisz pełny ZUS.

Kto pomoże mi zaplanować składki?

Policzymy, ile zapłacisz w każdym okresie, i sprawdzimy, czy opłaca Ci się Mały ZUS Plus. Napisz do nas.