Jak założyć jednoosobową działalność krok po kroku

Jednoosobową działalność gospodarczą zakładasz bezpłatnie przez internet, jednym wnioskiem CEIDG na biznes.gov.pl. We wniosku podajesz kody PKD, datę rozpoczęcia i formę opodatkowania, a przy okazji zgłaszasz się do ZUS. Zanim go złożysz, podejmij trzy decyzje: forma opodatkowania, ulga w ZUS i VAT. Reszta to formalności po rejestracji.

Stan prawny na 11 listopada 2026 r. Źródła: biznes.gov.pl, zus.pl. Kwoty składek z 2026 r.

Co przygotować przed złożeniem wniosku?

Najpierw sprawdź, czy w ogóle musisz rejestrować firmę. Jeśli Twój przychód nie przekracza w kwartale 225 % płacy minimalnej (w 2026 r. 10 813,50 zł) i w ostatnich 60 miesiącach nie prowadziłeś działalności, możesz działać bez rejestracji (działalność nierejestrowana). Nie płacisz wtedy ZUS, ale płacisz podatek. Jeśli sprzedajesz regularnie firmom albo spodziewasz się wyższych przychodów, zakładasz JDG.

Przed wypełnieniem wniosku przygotuj:

Profil zaufany albo e-dowód: wniosek podpisujesz elektronicznie.
Kody PKD: opisują, czym się zajmujesz. Wybierasz jeden kod przeważający i dowolną liczbę dodatkowych. Kod PKD nie przesądza o stawce ryczałtu ani o prawie do zwolnienia z VAT. O tym decyduje to, co faktycznie sprzedajesz.
Datę rozpoczęcia: może to być dzień złożenia wniosku albo późniejszy, nie wcześniejszy. Od tej daty liczą się terminy w ZUS i ulgi.
Adresy: adres do doręczeń i stałe miejsce wykonywania działalności, jeśli je masz.
Decyzje podatkowe: forma opodatkowania, rodzaj składek ZUS i VAT (opisujemy je niżej).

Jak złożyć wniosek CEIDG krok po kroku?

Zaloguj się na biznes.gov.pl i wybierz wniosek o wpis do CEIDG.
Wpisz dane, kody PKD, adresy i datę rozpoczęcia. Możesz podać numer rachunku firmowego. Przyda się, jeśli zarejestrujesz się do VAT.
Wybierz formę opodatkowania. Jeśli nic nie wybierzesz, rozliczasz się według skali podatkowej.
Zgłoś się do ZUS w tym samym wniosku. Zaznaczasz, czy korzystasz z ulgi na start, małego ZUS czy płacisz pełne składki. Jeśli pominiesz ten krok, masz 7 dni od daty rozpoczęcia działalności, żeby zgłosić się bezpośrednio w ZUS.
Podpisz i wyślij wniosek. Wpis jest bezpłatny. NIP i REGON nadawane są automatycznie, jeśli jeszcze ich nie masz.
Sprawdź wpis w wyszukiwarce CEIDG, gdzie zobaczysz swój NIP i REGON.

Jaką formę opodatkowania wybrać na start?

	Skala podatkowa	Podatek liniowy	Ryczałt
Podatek	12 %, powyżej 120 000 zł dochodu 32 %	19 % dochodu	stawka od przychodu, zależna od rodzaju działalności
Kwota wolna	30 000 zł rocznie	brak	brak
Koszty	obniżają podatek	obniżają podatek	nie obniżają podatku
Składka zdrowotna (2026)	9 % dochodu, min. 432,54 zł	4,9 % dochodu, min. 432,54 zł	498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł miesięcznie
Ulgi rodzinne, wspólne rozliczenie	tak	nie	nie

Na ryczałcie składka zdrowotna zależy od rocznego przychodu: do 60 000 zł, do 300 000 zł i powyżej. Stawki ryczałtu wynoszą m.in. 3 % (handel), 8,5 % (część usług), 12 % (część usług IT), 15 % i 17 % (m.in. doradztwo i wolne zawody).

Na co uważać:

Termin. Formę wybierasz we wniosku CEIDG albo najpóźniej do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód. Potem zmienisz ją dopiero na kolejny rok.
Były pracodawca. Jeśli w firmie będziesz robić dla swojego pracodawcy to samo, co w tym lub poprzednim roku na etacie, nie skorzystasz z podatku liniowego ani ryczałtu. Stracisz też ulgę na start i mały ZUS.
Rachunek zamiast intuicji. Która forma się opłaca, zależy od przychodu, kosztów i stawki ryczałtu. Policz to przed złożeniem wniosku.

Ile ZUS zapłacisz przez pierwsze miesiące?

Nowa firma przechodzi przez trzy etapy (kwoty z 2026 r.):

Ulga na start: 6 pełnych miesięcy kalendarzowych bez składek społecznych. Płacisz tylko składkę zdrowotną.
Mały ZUS (składki preferencyjne): przez kolejne 24 miesiące 456,18 zł miesięcznie z dobrowolnym chorobowym, plus składka zdrowotna.
Pełny ZUS: 1 926,76 zł miesięcznie z dobrowolnym chorobowym i Funduszem Pracy, plus składka zdrowotna.

Z ulgi na start i małego ZUS skorzystasz, jeśli w ostatnich 60 miesiącach nie prowadziłeś działalności i nie pracujesz dla byłego pracodawcy w zakresie swojego etatu.

Przykład: zakładasz firmę 15 stycznia 2027 r. Według naszego kalkulatora ulgi na start i małego ZUS:

Etap	Od	Do
Ulga na start	15.01.2027	31.07.2027
Mały ZUS	1.08.2027	31.07.2029
Pełny ZUS	1.08.2029	–

Niepełny styczeń jest objęty ulgą, ale sześć miesięcy liczysz od lutego. Gdybyś zaczął 1 stycznia 2027 r., ulga skończyłaby się 30 czerwca 2027 r. Start w połowie miesiąca nie skraca więc ulgi. Kwoty składek na 2027 r. będą inne niż w 2026 r. Po ich ogłoszeniu zaktualizujemy kalkulator.

Pracujesz na etacie? Jeśli zarabiasz tam co najmniej płacę minimalną (w 2026 r. 4 806 zł brutto), z działalności nie musisz płacić składek społecznych. Płacisz tylko składkę zdrowotną.

Co zrobić po rejestracji firmy?

VAT. Na start możesz korzystać ze zwolnienia z VAT, dopóki sprzedaż nie przekroczy ustawowego limitu (przy starcie w trakcie roku liczysz go proporcjonalnie). Niektóre usługi i towary wykluczają zwolnienie, np. usługi prawnicze i doradcze. Jeśli rejestrujesz się do VAT, złóż VAT-R przed pierwszą sprzedażą. Usługi dla firm z innych krajów UE wymagają rejestracji VAT-UE także przy zwolnieniu.
Rachunek bankowy. Osobne konto firmowe nie jest obowiązkowe, ale porządkuje księgowość. Płatności między firmami powyżej ustawowego progu muszą iść przez rachunek. Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT, podaj numer konta w CEIDG, żeby trafił na białą listę.
Podatki i składki. PIT i VAT płacisz na mikrorachunek podatkowy (wygenerujesz go na podatki.gov.pl), a składki na numer rachunku składkowego, który przydzieli Ci ZUS. Terminy: do 20. dnia następnego miesiąca.
KSeF. Od 1 stycznia 2027 r. każdą fakturę dla firmy wystawisz w KSeF, także jeśli jesteś zwolniony z VAT. Startujesz w styczniu? KSeF dotyczy Cię od pierwszej faktury. Co przygotować, opisaliśmy w artykule KSeF dla małej firmy.
Kasa fiskalna. Przy sprzedaży osobom prywatnym może być potrzebna od pierwszej sprzedaży albo po przekroczeniu limitu, zależnie od branży.
Księgowość. Na skali i liniowym prowadzisz podatkową księgę przychodów i rozchodów, a na ryczałcie ewidencję przychodów. Możesz robić to sam albo z biurem rachunkowym.

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje założenie jednoosobowej działalności?

Wpis do CEIDG jest bezpłatny. Koszty pojawiają się później: składki ZUS, podatek, ewentualnie konto firmowe, program do faktur i księgowość.

Ile trwa rejestracja JDG?

Wypełnienie wniosku online to zwykle kilkanaście minut, jeśli masz przygotowane PKD i decyzje podatkowe. Wpis pojawia się w CEIDG najczęściej następnego dnia roboczego.

Czy mogę założyć firmę, pracując na etacie?

Tak. Jeśli zarabiasz na etacie co najmniej płacę minimalną, z działalności płacisz tylko składkę zdrowotną. Uważaj na pracę dla obecnego lub byłego pracodawcy w tym samym zakresie co na etacie, bo wyklucza liniowy, ryczałt i ulgi w ZUS.

Czy mogę później zmienić formę opodatkowania?

Tak, raz w roku: do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w danym roku, czyli zwykle do 20 lutego.

Kto pomoże mi założyć firmę?

W ramach rejestracji JDG dobierzemy kody PKD, porównamy trzy formy opodatkowania na Twoich liczbach, zgłosimy Cię do ZUS i, jeśli trzeba, do VAT. Umów bezpłatną konsultację.